Di 18ê îlona 2014an de, gelê Skotlandê ji bo bersiva pirsa “Divê Skotland bibe welatekî serbixwe?” çû ser sindoqan. Ev referandûm 300 sal piştî pêkhatina Yekitîya 1707an a di navbera Brîtanya û Skotlandê de bû pêngaveke herî girîng a siyasî di dîroka hemdem a herdu welatan de.
Dengdana 18ê îlonê di asta rekorê de beşdarbûnê tomar kir. Rêjeya beşdarbûnê gihîşt 84.5%ê ku ew rêjeya herî bilind bû di dîroka hilbijartinên Brîtanyayê de.Li gorî encamên fermî yên hatin ragihandin:
Dengên “Na” (Bo mayîna di nav Brîtanyayê de): 55.3% (1,617,989 deng)
Dengên “Erê” (Bo serxwebûnê): 44.7 % (2,001,926 deng)
Bi van encaman, Skotlandê biryar da ku di nav Brîtanyayê (QralîyetaYekbûyî) de bimîne. Lê belê, tevî ku daxwaza serxwebûnê bi cih nehat jî, referandûmê dînamîkên siyasî yên welat ji bin ve guherandin.
Ji 2014an heta îro: Bandora siyasî û Brexit
Piştî referandûmê, hikumeta Brîtanyayê desthilatên nû yên darayî û qanûndanînê dan Parlamentoya Skotlandê. Lê belê bandora herî mezin di sala 2016an de bi referandûma Brexitê (derketina ji Yekitiya Ewrûpayê) re derket holê. Di dengdana Brexitê de, 62%yê xelkê Skotlandê daxwaza mayîna di nav Yekitiya Ewrûpayê de kir, lê li seranserê Brîtanyayê biryara derketinê hat pejirandin.
Vê yekê nîqaşa serxwebûnê ji nû ve zindî kir. Partiya Neteweyî ya Skotlandê (SNP) diyar kir ku şert û mercên ku di 2014an de hatibûn sozdan guherîne û ji bo referandûmeke duyemîn gav hat avêtin. Tevî ku Dadgeha Bilind a Brîtanyayê di sala 2022an de biryar da ku parlamena Skotlandê bêyî razîbûna Londonê nikare referandûmê çêbike jî, mijara serxwebûnê di rojeva siyasî ya Skotlandê de wekî xala sereke dimîne.
