SerupelNûçeYekem Serokomarê Kurd ê Iraqê: Celal Talabanî

Yekem Serokomarê Kurd ê Iraqê: Celal Talabanî

Mam Celal wekî yekem serokomarê Kurd ket dîroka Iraqê. Celal Talabanî li pêyî hilbijartina yekem, di salên 2006 û 2010’an de dîsa hat hilbijartin û heta sala 2014’yan de serokomariya Iraqê pêk anî.

Serokê YNK’yê berê û lîderê Kurd Celal Talabanî 21 sal berê îrojê, di 6’ê Nîsana 2005’an de ji aliyê Parlemana Iraqê ve wekî Serokomarê Iraqê hat hilbijartin. Celal Talabaniyê ku wekî Mam Celal dihat pênasekirin, piştî rojekê, di 7’ê Nîsanê de li parlemanê sond xwar û bi awayê fermî dest bi karê Serokomariya Iraqê kir.

Mam Celal wekî yekem serokomarê Kurd ket dîroka Iraqê. Celal Talabanî li pêyî hilbijartina yekem, di salên 2006 û 2010’an de dîsa hat hilbijartin û heta sala 2014’yan de serokomariya Iraqê pêk anî.

Rêya ku Celal Talabanî bir Serokomariya Iraqê

Li Iraqê, Kurd piştî sala 2003’yan a rûxadina rejîma Sedam Huseyin, entegreyî rewşa federal bûn û xweseriya xwe parastin. Beriya vê serdemê, di navbera hêzên Mesûd Barzanî û Celal Talabanî de pevçûnên ku wekî Şerê Birakujiyê tê pênasekirin hebûn. Bi navbeynkariya Amerîkayê Celal Talabanî û Mesûd Barzanî di sala 1998’an de hatin gel hev û Peymana Washingtonê îmze kirin. Bi vê peymanê şerê birakujiyê yê di sala 1990’î de dest pê kiribû bi dawî bû.

Ev fotoyê Celal Talabanî (aliyê çepê) û Mesûd Barzanî (aliyê rastê) piştî dema hevdîtinên Peymana Washingtonê ya ku Amerîkayê navbeynkarî dikir, di sala 2002’yan de hatiye kişandin

Piştî Sedam Huseyin ji aliyê Amerîkayê ve ji desthilatdariyê hat daxistin, tevî ku Iraq ji hev parçe bibû jî, Kurdan ji dêvla veqetînê di nava pergala federalî de cî girtin û bi awayê fermî ji aliyê Qanûna Bingehîn a Iraqê ya di sala 2005’an de, bi awayê fermî, wekî Rêveberiya Herêmî ya Kurdistanê hat qebûlkirin.

Rêveberiya Iraqê di vê serdemê de, li komên etnîk û mezhebî hat parvekirin. Li gorî vê parvekirinê, serokomarî ji bo Kurdan, serokwezîrî ji bo şiiyan û serokatiya parlemanê jî ji bo suniyan hat tayinkirin.

Li gorî vê tayinkirinê, YNK û PDK’yê jî di nava xwe de, wekî ji aliyekî re Serokomariya Iraqê û ji aliyê din re jî Serokatiya Rêveberiya Herêmî ya Kurdistanê li hev par ve kirin. Bi vê boneyê Celal Talabanî di sala 2005’an de ji bo Serokomariya Iraqê hat pêşniyarkirin û di hilbijartina pêş de wekî serokomar hat hilbijartin. Mesûd Barzanî jî bû Serokê Herêma Kurdistanê.